شواهد تاريخى نيز مىگويد كه معاويه هم در اين كار دست داشت ولى بىشك ، بيشترين چيزى كه مردم را به شركت در اين جنگ خانمانسوز تشويق كرد ، حضور عايشه با آن سوابقى كه با پيامبر اسلام ( ص ) داشت ، بود . به خصوص اين كه لقب « امّ المؤمنين » نيز بهانه‌اى بود براى تشويق مردم به دفاع از مادر . و به همين دليل على ( ع ) « اهل بصره » را لشكر زن خطاب مىفرمايد . در توصيف دوّم مىفرمايد : « شما پيروان چهار پا - يعنى شتر عايشه - بوديد ! » ( و اتباع البهيمة ) . سپس به بيان دليل آن پرداخته مىفرمايد : « تا زمانى كه شتر صدا مىكرد و نعره مىكشيد ، به صداى او پاسخ مىداديد و جنگ مىكرديد ، امّا همين كه شتر پى شد ، فرار كرديد ! » ( رغا « 1 » فاجبتم ، و عقر « 2 » فهربتم ) . به گفتهء بعضى از مورّخان ، شتر عايشه در جنگ « جمل » به منزلهء پرچم لشكر بود ، و همه ، اطراف آن را گرفته بودند و در پاى آن شمشير مىزدند و مردان جنگى لشكر « طلحه و زبير » در زير اين پرچم تا آخرين نفس جنگ مىكردند و كشته مىشدند . در بعضى از روايات آمده : در آن روز هفتاد نفر از قريش افسار شتر عايشه را به دست گرفتند و يكى پس از ديگرى كشته شدند . گروهى كه بيش از همه در جنگ « جمل » از شتر دفاع مىكردند جنگجويان قبيلهء « بنى ضبّه » و « ازد » بودند . امير مؤمنان چون چنين ديد ، با صداى بلند فرمود : « ويلكم اعقروا الجمل فانّه

--> ( 1 ) « رغا » از مادهء « رغاء » ( بر وزن دعاء ) به معناى صداى شتر يا حيوانات سم‌دار است و به صداى كفتار نيز گفته مىشود . ( 2 ) « عقر » از مادهء « عقر » ( بر وزن فقر ) به معنى اصل و ريشه است و هنگامى كه در مورد شتر به كار مىرود به معنى پى كردن و قطع كردن دست و پاى اوست و به معنى هلاك كردن نيز آمده است .